Plan Program Meseleleri 1

Operation Research Society

Image by Cushing Memorial Library and Archives, Texas A&M via Flickr

İlkokulda okurken, rahmetli babamdan duymuştum ilk kez “mesele” sözcüğünü. O’nun okuduğu dönemlerde, şimdi kullandığımız “problem” sözcüğü yerine kullanılırmış. Büyüdükçe ben de kullanmaya başladım “mesele” sözcüğünü; ama asla problem sözcüğü yerine değil de, çözümlenmesi gereken bir konu anlamında. Şu anda dilimizdeki genel kullanımı da bu yönde zaten.

Yazının başlığı “plan program meseleleri” çünkü bu plan, program konusu ülkemizde çözüme kavuşturulması gereken bir konudur. Efendim, Türkler genel olarak plan, program işlerinden hoşlanmazlar, anlamazlar ve sonuç olarak da yapmazlar…Ben de Türk’üm.  Bir bakın Bodrum’da ve diğer kentlerimizde başınızı şöyle camdan dışarı çıkararak, ne demek istediğimi anlayacaksınız. Öylesine anlamayız ki plan program işinden, mesela bir mühendise, bir yöneticiye “şu işin bir planını yapsan, bir programlasan” dendiğinde ya boş gözlerle bakar, ya   “yaaa şimdi boş verelim planı falan vakit kaybetmeyelim bir an önce işe koyulalım “der, ya da “tamam abi” diyerek gider. Bir müddet sonra “getir bakalım şu planı” diye istendiğinde “ben anlamadım seni, nasıl yani?, vallahi yapamadım” yanıtını alırsınız.

İkinci dünya savaşı sırasında ABD ve İngiliz  silahlı kuvvetleri, adına “operations research” veya “Operational Research” denen bir çalışmalar başlatmışlar. Askeri birliklerin sevki, savaş alanında bir yerden bir yere nakli, anormal büyüklükteki lojistik gereksinimlerin değişik noktalardaki kaynaklardan sağlanması vb konularının olabilecek en iyi düzeyde ve hızda çözüme kavuşturulması amaç. Bu çalışmalara, savaş sırasında orduya askeri mühendis olarak katılan  Russel Ackoff isimli bir mimar öylesine yön vermiştir ki adı Operations Research denen disiplinin kurucuları arasında tarihe geçmiştir. Ackoff, savaştan sonra Operations Research (OR) veya Türkçesi ile Yöneylem Araştırmaları metodolojisini, akademik dünyanın yanısıra sivil sektöre de taşır arkadaşları ile birlikte. Askeri birliklerin sevki, lojistik destek vb problemleri yerini üretim ve hizmet sektöründe ulaşım, nakliye, kaynak kullanımı problemlerine bırakır. (Elbette askeri alandaki uygulamaları devam ediyor)

Ackoff ve ABD falan deyince kıskanmayalım. Ackoff’un önce öğrencisi, sonra arkadaşı olan Prof. Dr. Halim Doğrusöz hocamız da, Ackoff’u izleyerek ülkemizde yöneylem araştırmalarını başlatan, yaygınlaştıran önemli bir bilim adamı olarak bilim tarihimizde yerini aldı. Yöneylem araştırmaları bugün tüm Endüstri Mühendisliği dalının temel dersleri arasındadır. Ne yazık ki ben Halim hocamızın öğrencisi olamadım, onun ders verdiği yıllarda ODTÜ de Endüstri Mühendisliği okumama rağmen. O sanırım o sırada Matematik bölümünde ders vermekte idi.

Halim hoca der ki ” Yöneylem araştırmaları uygulamalı matematikten ibaret değildir. ” Sanayiciler, sanayiden çalışanlar yöneylem araştırmaları sırasında sezgilerini, deneyimlerini de ortaya koymalı ve kullanmalıdır.

Adı üstünde yöneylem araştırması; yani yanını, yönünü ve buna göre nasıl bir eyleme geçmen gerektiğini araştıracaksın.  Yöneticinin yapması gereken de budur değil mi?  

Gelecek  yazıda, sıkıcı olmamaya dikkat ederek ve etrafımıza bakmayı sürdürerek bu konuya devam edeceğiz.

01.04.2010

www.bodrumgundem.com yayınlanmıştır

Reklamlar

About Selçuk Aytimur

Yolun yarısını geçeli çok olmakla birlikte, bana hiç öyle gelmiyor daha
Bu yazı Yönetim içinde yayınlandı ve , , , , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

One Response to Plan Program Meseleleri 1

  1. Onur Ataoğlu dedi ki:

    Selçuk ağabeyim, ne iyi etmişsiniz de yazılarınızı internet üzerinden bizimle paylaşmaya karar vermişsiniz… Ziyaret edelim, okuyalım…

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s