PAVAROTTI ve MIRELLA FRENI

Composer Giacomo Puccini in a studio photograph.

İtalyan tenor Pavarotti’ye ait bir kaset var bende, vardı demek daha doğru olur. Kaset hala duruyor ama artık dinleyemiyorum. Ne zaman aldığımı da anımsayamıyorum. Sanırım 1995 den önce olmalı.

Kasette doğal olarak ünlü opera aryalarından seçmeler var. Opera ile pek barışık olduğum söylenemez. Ancak o devasa yapıtların içinde öyle parçalar var ki onları bilmeden de ölmek olmaz. Bu kasetteki özellikle iki arya, ne zaman dinlesem ben de beyin hasarına yol açıyor denebilir. Arka arkaya geliyor ikisi ve onları dinledikten sonra canım artık bir şey istemez oluyor adeta dünya değiştiriyorum. Tabii, şimdi kaset devri bitti, yaşasın CD ler!

Bu aryalardan ilki Massenet‘nin Werther operasından “Pourquoi Me Reveiller?” . Türkçesi “beni neden uyandırdınız?”.  Müzik viyolonsellerin koyu kahve rengi, iç içe dönerek gittikçe koyulaşan notaları ile açılır. Sonra Pavarotti başlar aryaya “beni neden uyandırdınız?”.  Müzik o kadar güçlü ki hiç Fransızca bilmeseniz bile adamın bir şeylerden rahatsız olduğunu ve isyan ettiğini duyumsamamak imkansız gibidir. Aryanın müziği başından sonuna kadar, en şiddetli ve parlak olduğu anlarda dahi koyu rengini koruyor; dehşetli bir hayal kırıklığı veya üzüntü var orta yerde…

Pourquoi me reveiller, o souffle du printemps?
Sur mon front je sens tes caresses.
Et pourtant bien proche est le temps
Des orages et des tristesses.
Demain, dans le vallon, viendra le voyageur,
Se souvenant de ma gloire premiere,
Et ses yeax vainement chercheront ma splendeur:
Ils ne trouveront plus que deuil et que misere!
Helas! Pourquoi me reveiller, o souffle du printemps

Why do you wake me now, o sweetest breath of spring?
On my brow I sense your most gentle caresses,
yet how soon creeps on the time
filled with tempests and with distresses!
Tomorrow through the vale,the traveller will pass,
recalling all the glory of the past.
And in vain he will search for the bloom of my youth,
and nothing will he find but deep and endless sorrow!
Alas! Why do you wake me now, o sweetest breath of spring

 “Pourquoi Me Reveiller?”  adlı aryanın arkasından Puccini‘nin “La Boheme”  operasından “O Soave Fanciulla” geliyor, “ Güzel (veya tatlı) Kız” .  Yıllardır klasik batı müziği dinlediğim,  Beethoven‘ın insanın ruhunu sarsan müzikleri ile çok uzun süredir haşır neşir olduğum halde, bu aryayı ilk dinlediğimde böyle bir müzik nasıl yazılabilir diye düşünmeden edemedimdi. Hala da aynı hisse kapıldığımı söylemeliyim.

 Arya İtalyanca, ilk dinlediğim yıllarda sözlerini anlamıyordum.  Müzik üflemeli çalgıların gerilim dolu mavili yeşilli müziği ile açıldıktan sonra Pavarotti  güçlü sesi ile aryaya başlar. Hemen sonra müzik tüm orkestra ile birlikte güçlü bir gerilimle yükselir, yükselir ve en yüksek yerinde altın sesli soprano Mirella Freni’nin sesinin orkestra ile birlikte adeta patladığı duyulur. Besbelli bir aşk ve ayrılık şarkısıdır bu. Bundan sonraki kısımda Freni ile Pavarotti birlikte söylerler. Müzik, tenor ve sopranonun gittikçe uzaklaşan  ve uzaklaştıkça insanın yüreğini burkan sesleri ile sona yaklaşır. Sesler birbirine veda eder gibi solup, kaybolur. Orkestra ise susmaz  hemen; az önce ortalığı yıkan o koca orkestranın müziği vokallerden sonra, gittikçe azalarak, sarı mavi yeşil tonlarda adeta buharlaşarak azalır, azalır ve yaylıların parmakla çaldığı son nota ile biter.

 Daha sonraları bu aryaların İngilizce sözlerini Internet’ten buldum. Bulmasam da olurmuş. Sadece O Soave Fanciulla’nın müziğinin sonunda yanılmışım; ayrılık yok, başlayan bir aşk varmış.

Kendinize bir iyilik yapın, bu iki aryayı ölmeden önce bir dinleyin. Beğenmezseniz siz bilirsiniz. Tavsiye etmesi benden, sevildiğinizi bilin yani.

Rodolfo:
O soave fanciulla, o dolce viso
Di mite circonfuso alba lunar,
In te ravviso il sogno
Ch’io vorrei sempre sognar!

Mimi:
(ah, tu sol comandi, amor!)
Fremon nell’anima dolcezze estreme,
Ecc nel baccio freme amor!
(oh come dolci scendono le sue
Lusinghe al cor…tu sol comandi, amor!)
No, per pieta! sei mia! v’aspettan gli amici…
Gia mi mandi via? vorrei dir…ma non osso,
Di. se venissi con voi? che? mimi!
Sarebbe cosi dolce restar qui. c’e freddo fuori.v
Vi staro vicina! e al ritorno? curioso!
Dammi il braccio, o mia piccina…
Obbedisco, signor! che m’ami…di’…lo t’amo.

Rodolfo e Mimi:
Amor! amor! amor!

 Meraklısına İngilizcesi de aşağıda:

 Oh! sweet little lady! oh, sweetest vision,
With moonlight bathing your pretty face!
The dream that I see in you is the dream I’ll always dream!

Mimi:
(oh, you rule alone, love!)
Deep in my soul trembles the deepest of passions, etc.
Our kisses shudder with love!
(how gently now his words of praise make their way
Into my heart…you rule alone, oh love!)
No, I beg you! you’re mine now! your friends are still waiting.
So soon must I leave you? I would like…i can’t say it…
Speak! what if I went along? what? mimi!
How sweet instead to stay behind here. it’s freezing outside.
I’d be right beside you! what about later? who knows, sir? 
Take my arm, my dear young lady…as you say, my dear sir…
Do you love me, say! I certainly do.

Rodolfo and Mimi
Love! love! love!

Reklamlar

About Selçuk Aytimur

Yolun yarısını geçeli çok olmakla birlikte, bana hiç öyle gelmiyor daha
Bu yazı Müzik içinde yayınlandı ve , , , , , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

One Response to PAVAROTTI ve MIRELLA FRENI

  1. Hasan Çifçioğlu dedi ki:

    Sözünü dinledim üstad. Facebook’a videolarını da koydum.
    Teşekkürler

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s