Kudüs’e Dair Yalan Yanlış Notlar

Jerusalem 112011 007Hiç aklımda yokken bir kaç defa aralıklı olarak Kudüs’e (Jerusalem) gitme şansım oldu. Sanırım daha da olacak. İlk kez giderken biraz endişe ve tereddüt içindeydim ama zaman bunların boşuna olduğunu gösterdi. Kudüs sokaklarında gece yarılarına kadar gezdim, yürüdüm ve dolaştım.

Sonuç olarak düşüncem şudur : Kudüs mutlaka görülesi bir yerdir, zira içinde eski Kudüs’ü, veya uluslarası adı ile “Old City” veya “Old Jerusalem”i barındırmaktadır. Kudüs’ün demografik yapısı, yerleşimiyle ilgili ansiklopedik bilgi webde bol miktarda bulunmakta olduğundan burada onları tekrarlamayacağım; kısaca  çok kısıtlı zaman dilimleri içince gördüğüm, dolaştığım Kudüs’den bahsedeceğim.

Kudüs; Paris veya Barselona değil. Oraya gidince hemen ertesi gün gidilecek ilk ve tek yer eski Kudüs olup burasını da hakkıyla görebilmek için en az  3-4 gün gereklidir kanaatimce. Ben bunu henüz becerebilmiş değilim, becerecek gibi de görünmüyorum şimdilik. Eski Kudüs çok büyük bir alanı kapsıyor ve canlı; yani bizim Efes harabeleri gibi değil. Orada insanlar tarihle iç içe yaşıyorlar Müslüman, Hristiyan, Yahudi ve Ermeni bölgelerinde. Kral Davut müzesi, Kubbetüs Sahra , El Aksa Camii , Ağlama Duvarı ve bitişiğinde bulunan yer altı tünelleri mutlaka görülmesi gereken yerler arasında; ancak görülesi yerler asla bunlarla sınırlı değil. Giderken, 3 büyük dinin kesişme alanı olan bu şehir hakkında bilgi edinip gitmekte yarar var. Bir fikir vermesi için, işte eski Kudüs :

old_city_of_jerusalem_aerial_view

Eski Kudüs’ü ağzı açık kalarak dolaşmamak mümkün değildir kanaatimce.

Kudüs Osmanlı’nın izlerini hala taşıyor beslenme alışkanlıkları ile de. Burada yerel yemek aranırsa varılacak nokta hayal kırıklığı oluyor, yok çünkü yerel yemek örneğin Italya, Malta, Fransa, Almanya’da bulunan türden.  Arap mutfağı, Osmanlı mutfağı, Suriye mutfağının bir karışımı hakim ki oralarda. Bizim menemen orada şakşuka diye biliniyor 🙂 Eski Kudüs’ün içinde dolaşırken müslümanlara ait bölgede kendimi bir an Istanbul’da mısır çarşısında veya İzmirde Kemeraltı’nda veya Adana’nın eski sokaklarında…dolaşıyorum zannettim.

Eski Kudüs’e giderken insan yanına mutlaka bir harita almalı. Otellerde veriyorlar. Burada girilirken dikkat edilmesi gereken kutsal mekanlar var üç dine ait. İnansa da inanmasa da insaın saygılı olması gerekir. Müslüman bölgesinde bulunan Kubbetüs Sahra ve El Aksa Camii’nin bulunduğu alan İslama inananlar dışındakilere kapalı veya çok sınırlı girişi var. Bu alanın şu anda açık tutulan tek giriş kapısına müslüman mahalellesinin önce her dinden turistlerle kalabalık ve sonra gittikçe tenhalaşan dar sokaklarının birinden ulaşılıyor. Kocaman kale duvarı gibi bir kapı bu ve silahlı görevliler (Israilli muhafızlar) tarafından korunuyor.  Kimliğinde müslüman yazılı olmayanların girmesi mümkün değil. Çok kısıtlı saatlerde ve o da bazan Hristiyanların girişi mümkün olabiliyor dediler. Muhafızların kontrolundan sonra geçilen kapı alabildiğine ve etkileyici büyüklükteki geniş düz bir alana açılıyor. Burası ünlü Mount of Temple.

350_160120121039_834360925

Bu alan Yahudiler için de kutsal; ancak giremiyorlar işte oraya. Yasak çünkü. Alanın üstünde İslam dininin kutsal mekanlarından birisi olan Kubbetüs Sahra  (Romalılar tarafından yıkıldığı söylenegelen ikinci Yahudi mabedi üzerine inşa edildiği iddia ediliyor)  ve onun karşısında da El Aksa Camii var. Kubbetüs Sahra bir cami değil, ibadet yapılmıyor içinde ama yerlere yayılmış dua eden insanlar her zaman var. Kubbetüs Sahra ünlü “muallak taşı”nı da içinde, tam ortasında barındırıyor, yani boşlukta duran taş veya kaya. Ancak orada boşlukta duran bir taş veya kaya yok.  Bu konuda detaylı bilgi şurada :

http://www.wikiwand.com/en/Foundation_Stone,  ve şurada http://www.wikiwand.com/en/Dome_of_the_Rock.

Alttaki fotoda üstüne Kubbetüs Sahra’nın yapıldığı kutsal taş  görünüyor; Bu 3 fotoyu netten aldım. Bu taşın etrafı şu anda bir beyaz perde ile örtülü içerde yapılan bir restorasyon nedeniyle. Bir merdivenle, boşlukta durduğuna inanılan bu kayanın altına da iniliyor.

Muallak taşı

The_rock_of_the_Dome_of_the_Rock_Corrected

Muallak taşının altı

 Görüleceği gibi havada duran bir kaya yok; muallak taşı denen kayanın altındaki mağara burası. Bu mekan 2000 yıllık olmalı zannımca.  Hz. İbrahim, Hz. Süleyman netten bulunarak incelenirse detaylı bilgi edinilebilir.

Muallak taşı işte bu etkileyici yapının içinde :

Kubbetül SAhra

Kubbetüs Sahra

Jerusalem 2013 017

 

Jerusalem 2013 019

 

 

 

Muallak taşı etrafı çevrili olan alanda ve şu anda dışarıdan görmek mümkün değil.

Restorasyon için kurulan iskelelere karşın yapının içi özellikle dua eden kadınlarla dolu. Kubbetüs Sahra’nın karşısında ise El Aksa camii var. Bu iki büyük yapının yanı sıra irili ufaklı başka yapılar da var alanda.

El Aksa

El Aksa

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Yemek yeme konusuna gelince, Kudüste yerel mutfak yok desem yanlış olmaz ama güzel restoranlar var Kudüste. Kudüs yemekleri Osmanlı, Arap, Suriye’nin ağır etkisi altında ve buna ek olarak değişik ülkelerden göç edenlerin gelenekleri var.  3-4 restoran deneme şansım oldu- beni götürdüler demek daha doğru olur. En sonunda Cavalier adlı Fransız restoranında karar kıldık akşam yemeklerini yemek için. Diğerlerinin adları aklımda kalmadı. Cavalier kırpık

Cavalier Kudüs’ün en iyi lokantası, bazan beliriverdiği anlaşılan kusurlarına karşın; ama o kadar da olacak artık. Lokanta dar bir sokakta ve eski bir binanın alt katında, küçük ama sıcak atmosferi olan bir yer.

Cavalier

Cavalier

20141021_185844

20141021_185955

Burada hep lezzetli yemekler yedim. Personel her zaman güler yüzlü, servis her zaman iyi oldu. Netteki seyahat sitelerinde bu restoran için bazı şikayetlere rastlamak mümkün yine de. Netekim son ziyaretimde yediğim yengeçli ve deniz ürünlü erişte sosun içinde yüzmeseydi ne güzel olurdu. Yine de sos çok lezzetli olduğu için kaşıkladım 🙂 Seyahat sitelerindeki notlara hem dikkat etmek hem de bazan pek aldırmamak lazım diye düşünüyorum;  ama insanın kendini hazırlaması açısından da yararlı görüyorum.  Özellikle lokantalar da bu konu daha önemli.

Cavalier’de Kudüs’e ilk gidişimde yediğim akşam yemeği unutulmazlar arasında yerini almıştır. İşte arkadaşımın ve benim nefis deniz ürünü tabaklarımız :

Cavalier 003  kırpık

Cavalier 004 kırpık Cavalier 002 kırpık

Bu hanım da bize servis yapan güzel garson. Daha sonra ki seyahatlerimde Israildeki arkadaşımın ailesinin annesi ile annesinin arkadaş olduklarını öğrendiğim bu garson meğer konservatuarın şan bölümünden mezun olmuş ve operada çalışmaya başlamış. Karen’i daha sonra hiç görmedim Cavalier’de. Aslında, oradaki garson hanımların hiç birini bir daha görmedim. Okurken, geçici bir süre çalışıp para kazandıktan sonra okumaya geri dönüyorlarmış.

Cavalier’nin menüsünü her yıl değişmiş buluyorum, mutfak şefini de öyle. Son ziyaretimde yediğimiz yemekler yine nefis olmasına karşın, serviste ve sunumda kusurlu idiler ne yazık ki. Etin servis edildiği tabak soğuk, benim yengeçli erişte ise aşırı sosa boğulmuş durumda idi. Başlangıç olarak seçtiğimiz levrek karpaçyoya diyecek sözümüz olmadı.

20141021_194929

Yengeç ve deniz ürünlü erişte

20141021_194843

Yemek konusunu burada kesip yine eski Kudüs’e dönelim. O koca şehir, bir kısmını gördüğünüz bu tarihi duvarların ardında yer alıyor.

Jerusalem 2013 002

Jerusalem 2013 008

İki bin yıllık sokaklar yürümekle bitmiyor. Aşağıdaki fotoda görülen sokak müslüman mahallesinde yer alıyor.

Jerusalem 2013 026

Müslüman mahallesi

Jerusalem 2013 014

Ağlama Duvarı

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Yukarıdaki fotoda ise ünlü ağlama duvarı görülüyor. Kudüs’ün doğusunda, eski şehri çevreleyen duvarların dışında da sanki her yerden tarih fışkırıyor. Insanlar bu tarihle iç içe yaşıyorlar.

20141020_174734

20141020_174640

Restore edilmiş bu evleri 2000 yıllık kalıntılarla dolu bir vadiye bakıyor

20141021_172022

Doğu Kudüste bir park. Kapısı kapatılmış ve kimbilir nerelere giden bir yer altı tüneli.

20141021_174559

Bir başka yer altı tüneli

20141021_171759

Yine bir park

Reklamlar

About Selçuk Aytimur

Yolun yarısını geçeli çok olmakla birlikte, bana hiç öyle gelmiyor daha
Bu yazı Seyahat, Yemek içinde yayınlandı ve , , , , , , , , , , , , , olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

2 Responses to Kudüs’e Dair Yalan Yanlış Notlar

  1. yildirimzeyno dedi ki:

    Görmeyi çok istediğim bir şehir ve coğrafya, anlatımdan rehberlik edinilebilir. Gerçekten çok etkileyici fotoğraflar. Yemek konusuda biraz şaşırttı ama global dünya işte!

  2. Selçuk Aytimur dedi ki:

    Israil’e özgü yemek olmaması çok doğal aslında ama sonradan düşünebildim bunu. Yıllarca Osmanlı egemenlğinde kalmış o bölge. Sebze falan hak getire zaten. Varsa yoksa patlıcan ve domates, tatlılar Suriye’den devşirme. Israil halkı Rusya’dan, Irak’ın kuzeyindeki kürt bölgesinden, ABD, Ingilitere, Türkiye’nin çeşitli bölgelerinden ve diğer ülkelerden yıllar önce göç etmiş yahudilerden oluşuyor. Bu durumda yerel mutfak aramak anlamsız tabii 🙂

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s